ธฺยานะ สมาธิ ปรัชญา"สูตร เว่ยหล่าง”..พุทธทาสภิกขุ

ธฺยานะ สมาธิ ปรัชญา

(จาก "สูตร เว่ยหล่าง” ของพุทธทาสภิกขุ)

ธฺยานะ (ฌาน)  หมายถึง การหลุดพ้นจากความพัวพัน ด้วยอารมณ์ภายนอกทุกอย่าง ทุกชนิด

สมาธิ หมาย ถึง การได้รับศานติในภายใน  เพราะสามารถรักษาจิตของตนไว้ไม่ให้ปั่นป่วน  หวั่นไหวทุกเหตุการณ์   ไม่ว่าจะอยู่ในสิ่งแวดล้อมชนิดใด  ไม่ว่าดี หรือร้าย เพราะจิตเดิมแท้ของเรา เป็นของบริสุทธิ์อยู่แล้ว อย่างแท้จริง สมาธิคือสิ่งที่พุทธะเป็น

ปรัชญา (ปัญญา) คือ สิ่งที่ใจเป็น  เป็นอาการเคลื่อนไหวของสมาธิ

ปัญญา และอวิชชา  เป็นธรรมชาติอย่างเดียวกัน บุคคลที่ตกอยู่ใต้อำนาจอวิชชาหรือโมหะ  ย่อมมองไม่เห็นปรัชญา

ปัญญาที่ทำสัตว์ให้ลุถึงความตรัสรู้นั้น มีอยู่ในตัวเราทุกๆ คนแล้ว  เป็นเพราะมีอวิชชาความมืดบอดที่ครอบงำใจของเราไว้  จึงมองไม่เห็นมันด้วยตัวของเราเอง

ธรรมะ จากวัชรสูตร เว่ยหล่าง..พุทธทาสภิกขุ

ธรรมะ จากวัชรสูตร

(จาก  "สูตร เว่ยหล่าง”  ของพุทธทาสภิกขุ) 

พระสังฆปริณายกองค์ที่ ๕ ได้อธิบายวัชรสูตรให้แก่ท่านเว่ยหล่าง  พระสังฆปริณายกองค์ที่ ๖  ฟังมีใจความว่า

“คนเราควรจะทำจิตของตน  ในวิถีทางที่มันจะเป็นอิสระ  จากเครื่องข้องทั้งหลาย”

เมื่อฟังแล้วท่านก็บรรลุธรรมโดยสมบูรณ์  และได้เห็นแจ้งชัดว่า  "ที่แท้ทุกๆ สิ่งในสากลโลกนี้ก็ คือ ตัวจิตเดิมแท้นั่นเอง  ไม่มีอะไรอื่นไกล" (ในโลกนี้ไม่มีอะไรนอกจากจิต)  และร้องขึ้นมาว่า

“แหม ! ใครจะไปคิดว่า  จิตเดิมแท้นั้นเป็นของบริสุทธิ์  เป็นอิสระไม่ตกอยู่ใต้อำนาจของความเป็นอยู่ หรือภายใต้ความดับสูญ เป็นสิ่งที่มีความสมบูรณ์อยู่ในตัวของมันเอง  เป็นสิ่งอยู่นอกเหนือความเปลี่ยนแปลง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ปรากฏ ออกมานี้  ล้วนไหลเทออกมาจากจิตเดิมแท้"

โศลกธรรม ของท่านเว่ยหล่าง..พุทธทาสภิกขุ

โศลกธรรม ของท่านเว่ยหล่าง

(จาก  "สูตร เว่ยหล่าง”  ของพุทธทาสภิกขุ )

ท่านเว่ยหล่าง  เป็นพระสังฆปริณายกองค์ที่ ๖ แห่ง นิกายเซ็น (ธฺยานะ แปลว่า ฌาน) ได้เขียนโศลก แก้โศลกของท่านชินเชา หัวหน้าศิษย์แห่งสำนัก ซึ่งเขียนไว้ว่า

“ กายของเรา คือต้นโพธิ์  ใจของเราคือกระจกเงาเงาอันใสสะอาด  เราเช็ดมันด้วยความระมัดระวังทุกๆ ชั่วโมง  และไม่ยอมให้ฝุ่นละอองจับ”

ท่านเว่ยหล่าง ได้เขียนโศลกแก้ว่า  “ ไม่มีต้นโพธิ์(กาย) ทั้งไม่มีกระจกเงาอันใสสะอาด(ใจ)  เมื่อทุกอย่างว่างเปล่า  ฝุ่นจะลงจับอะไร ? ”   

จิตเดิมแท้ "สูตร เว่ยหล่าง” พุทธทาสภิกขุ

จิตเดิมแท้

(จาก ”สูตร เว่ยหล่าง”  ของพุทธทาสภิกขุ)

จิตเดิมแท้ เป็นสิ่งที่ใครสร้างขึ้นไม่ได้ หรือทำลายให้สูญหายก็ไม่ได้ ชั่วเวลาขณะจิตเดียวเท่านั้น  ผู้นั้นก็สามารถเห็นแจ้งจิตเดิมแท้  ได้โดยตลอดกาลทั้งปวง  ต่อจากนั้นทุกๆ สิ่ง ก็จะเป็นอิสระเด็ดขาดจากการถูกกักขัง  วิมุตติหลุดพ้นไป

จิตเดิมแท้หรือใจนั้น  ใหญ่หลวงเหมือนกันกับอวกาศ  ว่างเหมือนกับอวกาศ เป็นสิ่งที่ไม่มีขอบเขตจำกัด  แม้ธรรมชาติอันประเสริฐของเรา ก็ว่างเช่นกัน  มันเป็นของสิ่งเดียวกันกับจิตเดิมแท้  ซึ่งเป็นภาวะแห่งความว่างเด็ดขาด (ศุนยตา)

จิตเดิมแท้เป็นของใหญ่หลวง เพราะ มันรวมสิ่งต่างๆ เข้าไว้หมด  โดยที่สิ่งทุกสิ่งนั้น  มันอยู่ในตัวธรรมชาติแท้แห่งเรา  เมื่อพบเห็นความดี หรือความชั่วของบุคคลอื่น เราไม่ถูกดึงดูดให้ชอบ หรือไม่ถูกมันผลักดันให้ชัง หรือเราไม่เกาะเกี่ยวกับมัน  เมื่อนั้นลักษณะแห่งจิตของเรา  ก็เป็นของว่างเท่ากันกับอวกาศ

จิตเดิมแท้ของเรา เป็นของบริสุทธิ์โดยเด็ดขาด คือความว่างเปล่า ถ้าเรารู้จักใจของเราเอง  และรู้แจ้งชัดว่า ตัวธรรมชาติของเราคืออะไรแล้ว  เราก็จะลุถึงพุทธภาวะได้ทุกๆ คน และทันใดนั้น  “เราก็ตรัสรู้แจ่มแจ้ง สว่างไสว และได้รับใจของเราคืนมา”